Fıstıkçılar Kurban Bayramı öncesi zam yapmak için baklavacılar bizi hedef gösteriyor derken, baklavacılar ise fıstıkçıları birkaç ay sonra başlayacak hasatla, yüksek rekoltelerin görüleceğini bu nedenle fiyatları düşürmemek için harekete geçtiklerini savunuyorlar.
Kentin birinci gündemine bu konu taşınınca il yönetimi sektörleri bir araya getirip kentin imajını olumsuz etkilememesi adına konuya el atacaklarını ve her türlü hamleyi yapabileceklerinin mesajını verdiler.
DÜNYA Gazetesi Bölge Temsilcisi Güneş Doğdu Soylu'nun haberine göre Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü, fıstıkçıları denetlemeye başladı ve bazı esnafa cezalar yazdı.
Akıncı: “Fındıkta verilen destekler, Antep fıstığına da verilsin”
Gaziantep Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Akıncı, Gaziantep Ticaret Odası ile beraber Antep Fıstığı ve baklava sektörlerinde faaliyet gösteren üyeleriyle istişare toplantısında bir araya geldiklerini Antep fıstığında son dönemlerde yaşanan fiyat artışlarını, çözüm önerilerini ve fıstığa tarımsal destek verilmemesinin sektörde yol açtığı sorunları masaya yatırdıklarını ifade etti.
Her platformda kayıt dışı ekonominin önlenmesi ve sürdürülebilir üretimin teşvik edilmesi için Antep fıstığına tarımsal ürün desteği verilmesini güçlü bir şekilde dile getirdiklerini ve getirmeye de devam edeceklerini anlatan Akıncı, “Antep fıstığına direk veya kilo başına ürün desteği ya da fındıkta olduğu gibi dekar başına alan bazlı gelir desteği verilmesini talep etmekteyiz. Ürüne tarımsal destek sağlanamamasından dolayı oluşan kayıt dışı ekonomi yıllık rekoltenin yarısını geçmekte. Bunun önüne mutlaka ama mutlaka geçmemiz lazım.
Diğer yandan Antep fıstığı fiyatlarında suni artışlara neden olan, piyasayı manipüle etmeye çalışan ve hiç alakası olmadığı halde ürün alarak stokçuluğa yönelen şahıslara karşı da gerekli adımların zaman kaybedilmeden atılmasını ilgili kurumlarımızdan bekliyoruz. Bu konuda GTO ile ortak hareket ederek tam bir iş birliği ve dayanışma içerisinde olduğumuz özellikle belirtmek istiyorum” dedi.
Yıldırım: “Suni fiyat artışlarının durması için acil aksiyon alınmalı”
Antep fıstığındaki suni fiyat artışlarının durması için acil aksiyon alınması gerektiğine vurgu yapan Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Tuncay Yıldırım, “Son dönemlerde Gaziantep gastronomi kültürünün baş tacı, bölge tarımının göz bebeği, şehrimizin ilk coğrafi işaretli ürünü ‘Antep Fıstığı’ fiyatlarındaki astronomik rakamlar başta baklava olmak üzere birçok ürünün üretim ve satışını zora sokmakta. Üyelerimizden aldığımız geri bildirimler ve araştırmalarımız gösteriyor ki bu fiyat artışı tamamen suni olup, dürüst tacirlik anlayışına sığmayan stokçuların, spekülatif davranışlar sergileyenlerin eseridir. Sektörün kalbi Gaziantep Fıstıkçılar Sitesi’nde faaliyet gösteren işletmelerimizin dışında gayri ahlaki şekilde yaratılan, Gazi şehrimizin imajı ve ekonomisi üzerinde olumsuz etki bırakan bu fiyat artışının önüne geçilmesi için yetkililerin sıkı takip ve incelemeler yapmasını bekliyoruz. Antep fıstığı fiyatlarının gerçekçi düzeye gelmemesi durumunda GTO olarak gerekirse ithalat izni talep edeceğimizi de açıkça ifade ediyoruz” diye konuştu.
Meriç: “Stokçuluk kent ekonomisine ihanettir”
Gaziantep Milletvekili Melih Meriç, Antep fıstığında yaşanan stokçuluk olayına ilişkin çok sayıda şikâyet aldığını ve konuyu ivedilikle araştırdığını belirterek, “Fıstık Gaziantep’in en çok tüketilen tarım ürünlerinin başında geliyor. Özellikle tatlıcı esnafı fiyat artışlarında fıstığın pahalı olmasını gerekçe gösteriyor. Bu nedenle Antep fıstığının gerçek fiyatına kavuşması diğer sektörleri de doğrudan etkileyecektir. Bu süreçte fırsatçılara izin verilmemesi ve bu konudaki denetimlerin arttırılması gerekiyor’. Hasadın hemen ardından borçlarından dolayı fıstıklarını ellerinden çıkarmak zorunda kalan üreticiler, tüccarların bu durumu fırsata dönüştürdüğünü söylüyor. Taban fiyat isteyen üreticiler, kuraklık ve sulama sorununun rekolteyi düşürdüğünü ve devlet desteğinin de yetersiz kaldığını belirtiyor. Tek geçim kaynağını fıstık olan üreticimiz, yılda bir kez aldıkları mahsulün artık masraflarını karşılayamadığını dile getiriyor. Mazot, gübre, işçilik maliyetleri aşırı şekilde yükselmiş durumda. Her şey zamlandı ama maalesef ki alın teri, emek değer kazanmadı! Üretici yıl boyunca bankalara borçlanıyor. Dokuz ve onuncu aylar ise hasat zamanı. Bunu bilen komisyoncular veya tüccarlar, üreticinin elindeki ürünü ucuza almak için diretiyorlar. Üretici de borçlarını ödemek için mecbur kalıp malını satıyor. Vatandaşımızın bir yıllık emeği üç beş tüccarın cebine giriyor. Bu işte en zararlısı benim çiftçim oluyor” ifadelerini kullandı.
Gerek fıstık gerekse diğer tarım ürünlerinde stokçuluk yapmanın kent ekonomisine ciddi zararlar verdiğine dikkat çeken Meriç, “Kentimizin stokçuluk gibi bir söylem ile anılması imaj açısından da üzücü. Şayet stokçuluğa bir tedbir alınmazsa ithal fıstık gelmeye başlayacaktır. Bu da Antep fıstığının marka değerini olumsuz etkiler. Esnafımızın şikayetlerini not aldım ve çözüm konusunda da girişimlerde bulunacağım” dedi.
Atakan: “Ülkemizdeki gıda enflasyonu ortada iken Antep fıstığının fiyatlarının yerinde durması beklenemezdi”
Altın Fıstık Sahibi Özgür Atakan ise yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Antep fıstığında son yıllarda “yok yılı” yaşandı. Ülkemizdeki gıda enflasyonu ortada iken Antep fıstığının fiyatlarının yerinde durması beklenemezdi. Yaklaşık iki haftadır Antep fıstığındaki fiyat artışları kentin gündeminde. Kuru kırmızı kabuklu Antep fıstığının kilosu 250 liradan 310 liraya, 1. Sınıf boz fıstık fiyatı 850-950 liradan bin 300 liraya yükseldi.
Fıstıkta açıklanan rekolte rakamları ile reel rakamlar uyuşmuyor. Sektörde kayıt dışılık söz konusu. Ölçülebilir sağlıklı verilere maalesef ulaşamıyoruz. Bu yıl hasatın çok verimli olacağını biliyoruz. Hatta bu yılki Antep fıstığı üretimin 3-4 yılı besleyecek şekilde gerçekleşmesi bekleniyor. Geçen yıl 180 bin tonluk bir rekolte olduğu söylendi. Bu yıl bunun 400 bin ton hatta 600-700 bin tonları zorlayacağı konuşuluyor. Zaten bu yılın 8.-9. ayında fiyatlar düşecek. Ayrıca Amerika ve İran’da aynı şekilde rekolte yüksek olacak. Fotoğrafı büyük görmemiz gerekiyor. Antep fıstığı ülkemizin kentimizin göz bebeği endüstriyel bir ürün artık. Devletimiz Antep fıstığında çiftçimizi desteklemeli. Çiftçi para kazanamıyor çünkü bu kentte herkes Antep fıstığı ticareti yapıyor. Çiftçinin ürünü 20-30 kere el değiştiriyor. Antep fıstığının da fındıkta olduğu gibi kayıt altına alınması ve çiftçinin sisteme dahil edilmesi sağlanmalı. O zaman bugün konuşulan tüm bu sorunlar en aza indirgenir”
Aktaş: “Her alanda fiyatlar yerinde durmuyor”
Ayıntap Baklava Sahibi Levent Aktaş şunları kaydetti: “Fıstık bizim ana kalemlerimizden sadece biri. Yılın başında yapılan zamlardan sonra tüm giderlerimizde artış yaşandı. Tabi ekonomik durumlar ülkemizde belli, her alanda fiyatlar yerinde durmuyor. Ancak fıstık fiyatlarının bu kadar artması kabul edilir bir durum değil. Ben kendi firmam adına zam yapma taraftarı değilim. Biraz daha gelişmeleri görmek isterim. Geçici olarak fıstık ithalatının açılması konuşuluyor. Hasat yakın, Antep fıstığında uzun yıllardır büyük emek verilerek çok fazla dikimler geçekleştirildi. Bu yıldan sonra fıstık rekoltesinin asla eskiyi aratmayacağını ve bolluk yaşanacağı biliniyor. Onun için çok fazla yaygara koparılmadan bir şekilde bu konunun çözülmesini isterim. Baklava ve fıstık hem Gaziantep’in hem de ülkemizin coğrafi işaretli gözbebeği ürünleri arasında. Kentimizin imajını zedeleyecek söylemlerden ve tutumlardan uzak durmamız gerektiğini düşünüyorum.”
Foto: AA
Şahan: “Çiftçi Antep fıstığına ilgi gösterdi, artık rekolteler yüksek gelir”
Ülkemizde Antep fıstığı üretiminin yüzde 90'ından fazlasının Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yapıldığını dile getiren Antep Fıstığı Araştırma Enstitüsü Müdürü Ahmet Şahan, “Sadece Şanlıurfa ve Gaziantep, ülkemiz üretiminin yüzde 70'ini karşılamakta. Son yıllarda çok daha kıymetli bir ürün haline gelmesi ve üretici ile çiftçinin yüzünü güldüren bir ürün olması nedeniyle Antep fıstığına olan rağbet de arttı. Cumhuriyet'in ilk yıllarında 2 bin ton olan Antep fıstığı üretimi, 2010'lu yılların başında 150 bin tona yaklaştı. 2020'den sonra da 200 bin tonun üstüne çıktı. Çiftçilerimizin çok fazla rağbet göstermesi, yeni fidanlar dikilmesi ve yeni bahçelerin tesis edilmesiyle şu an 60 milyon olan Antep fıstığı ağaç varlığımızın yarısı kadar da Antep fıstığı fidanı dikilmiş durumda. Bu da demek oluyor ki bu ağaçların meyve vermesiyle birlikte önümüzdeki 4-5 yıl içerisinde üretimimiz yüzde 50 civarında artacak” dedi.
Antep fıstığının bir yıl “var yılı” iken diğer yıl “yok yılı” olduğunu aktaran Şahan, “Geçen yıl azdı çünkü “yok yılı”nı yaşadık. Buna rağmen 176 bin ton Antep fıstığı üretimimiz gerçekleşti. Bu yıl Antep fıstığında 'var yılı'. Arazi gözlemlerine baktığımızda Antep fıstığı ağaçlarında çok iyi meyve tutumu var. Bundan dolayı yüksek bir rekolte beklemekteyiz. Bu artışla birkaç yıl içerisinde dünya sıralamasında İran'ın önüne geçeceğimizi düşünüyorum. Belki ilerleyen yıllarda birinci sıraya da yerleşebiliriz. Rekolte bu yıl yüksek olacak gibi gözüküyor. Mart ve nisan aylarında bazı bölgelerde dolu yağışı, Antep fıstığının çiçek döneminde çok yağışın olması tozlanmanın kısıtlı olması gibi nedenlerden dolayı bazı bahçelerde sorun oldu. Halen de bu riskler mevcut. Bu riskler bittiğinde biz temmuz ayı içerisinde Antep fıstığında bölgedeki mühendis arkadaşlarla birlikte rekolte çalışması yapıp bu yıl Antep fıstığı üretimimizi belirleyeceğiz” diye konuştu.
Rakamlar:
-Antep fıstığı üretiminde Türkiye, ABD ve İran’dan sonra 3. Sırada
-2023 yılı Antep fıstığı rekoltesi 176 bin ton gerçekleştirildi.
-Son zamlarla 1. Sınıf boz Antep fıstığı kilo fiyatı 1300 lira
-Şuan Gaziantep Baklava fiyatı 800-1000 lira
