Toplantıda; küresel tahıl ticaretinde yaşanan gelişmeler, Karadeniz ve Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik riskler, TMO’nun hububat alımları, dünyada gıda güvenliği, Akdeniz ÜPAK’ın yeni hasat dönemindeki çalışmaları ile yaklaşan Antep fıstığı hasat sezonu ele alındı.
Ahmet Tiryakioğlu
Toplantının açılış konuşmasını yapan GTB Meclis Başkanı Ahmet Tiryakioğlu, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın üretim alanlarının ötesine geçerek limanlar, ticari gemiler ve uluslararası ticaret güzergâhları üzerinde doğrudan etkili olmaya başladığını söyledi.
Karadeniz’in dünya tahıl ticareti açısından stratejik öneme sahip olduğuna dikkat çeken Tiryakioğlu, limanlara ve ticari gemilere yönelik saldırıların yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel gıda arz güvenliğini de tehdit ettiğini ifade etti. Bu güzergâhta yaşanabilecek uzun süreli kesintilerin küresel tahıl fiyatlarında etkili olabileceğini ve özellikle ithalata bağımlı Afrika ülkelerini ciddi risklerle karşı karşıya bırakabileceğini belirtti.
Benzer bir kırılganlığın Hürmüz Boğazı’nda da yaşandığını dile getiren Tiryakioğlu, bölgede artan güvenlik riskleri ve gemilere yönelik saldırıların deniz taşımacılığını zorlaştırdığını dile getirdi. Ticari gemilerin geçişlerinde güvenlik kontrolleri ve taraflarla yürütülen koordinasyonun belirleyici hâle geldiğini aktaran Tiryakioğlu, Hürmüz’deki gelişmelerin petrol fiyatları ile navlun ve lojistik maliyetlerinde sert dalgalanmalara yol açtığını söyledi.
Türkiye’nin hem Karadeniz’de hem de Orta Doğu’da gerilimin azaltılması ve ticaret yollarının açık tutulması amacıyla yürüttüğü diplomatik girişimlerin son derece önemli olduğuna işaret eden Tiryakioğlu, “Tahıl ve enerji ticaretinde yaşanabilecek her aksama, üretim maliyetlerinden tüketici fiyatlarına kadar geniş bir alanda etkisini gösteriyor. Bu nedenle diplomasi kanallarının açık tutulması, ticari gemilerin güvenliğinin sağlanması ve uluslararası ticaret koridorlarının korunması büyük önem taşıyor” dedi.
Konuşmasında Toprak Mahsulleri Ofisinin hububat alımlarına da değinen Tiryakioğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre TMO’nun 21 Mayıs’tan bu yana 176 bin üreticiden 8,3 milyon ton hububat alarak rekor seviyeye ulaştığını sözlerine ekledi.
Mehmet Akıncı
Toplantıda konuşan GTB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Akıncı ise borsa tarafından yürütülen çalışmalar, devam eden projeler ve yeni dönem faaliyetleri hakkında meclis üyelerine bilgi verdi.
Üyelerin sektörel gelişmelere daha hızlı uyum sağlamasına katkı sunan eğitim, bilgilendirme ve teknik inceleme programlarını sürdürdüklerini belirten Akıncı, tarımsal ticaret altyapısını geliştirmeye yönelik çalışmaların da kararlılıkla devam ettiğini söyledi.
GTB’nin kurucu ortakları arasında yer aldığı Akdeniz Ürün Piyasası Aracı Kurumunun yeni hasat sezonundaki faaliyetlerine değinen Akıncı, Elektronik Ürün Senedi piyasasında gerçekleştirilen işlemlerin güvenli, şeffaf ve etkin bir yapıda yürütülmesi amacıyla yoğun bir çalışma yürütüldüğünü ifade etti.
Akdeniz ÜPAK’ın ürün piyasalarındaki etkinliğini her geçen gün artırdığını kaydeden Akıncı, kurumun yeni hasat döneminde ELÜS işlemlerinde faaliyet gösteren ÜPAK’lar arasında üçüncü sıraya yükselmesinin önemli bir başarı olduğunu söyledi.
Dünyada gıda güvenliği ve sağlıklı beslenmeye ilişkin gelişmeleri de değerlendiren Akıncı, FAO, IFAD, UNICEF, WFP ve WHO tarafından hazırlanan “Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu 2026 Raporu”na göre, 2025 yılında dünyada 645 milyon insanın açlıkla karşı karşıya kaldığını, yaklaşık 2,7 milyar kişinin ise sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamadığını ifade etti.
Yaklaşan Antep fıstığı hasat sezonuna ilişkin bilgilendirmelerde de bulunan Akıncı, Barak bölgesinde erkenci kırmızı ben fıstığın sınırlı miktarda da olsa görülmeye başladığını belirtti. Sezonun ilerleyen günlerde kademeli olarak hız kazanacağını dile getiren Akıncı, Antep fıstığının Gaziantep ekonomisi, tarımsal ihracat ve bölge üreticisi açısından stratejik değere sahip olduğunu vurguladı.
Akıncı, hasat sürecinde ürün kalitesinin korunması, doğru zamanda hasat yapılması, kurutma ve depolama işlemlerinin uygun koşullarda gerçekleştirilmesi ile ürünün kayıtlı ticarete yönlendirilmesinin sektörün geleceği açısından büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Toplantının devamında meclis üyeleri gündem maddelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, sektörlerin güncel sorunları, beklentileri ve çözüm önerileri karşılıklı istişare edildi.
